تبلیغات
اسكو - اسکو
 
شهر فرهنگیان
اسكو
صفحه نخست         تماس با مدیر         پست الکترونیک        RSS         ATOM
 
 
دوشنبه 4 اردیبهشت 1391 :: نویسنده : اسکویی
اسکو


 

نگاهی گذرا به شهرستان اسکو

شهرستان اسكو یكی از نزدیكترین شهرستانهای استان آذربایجان شرقی به مركز استان (شهرستان تبریز) می باشد كه حدود سی كیلومتر از مركز استان فاصله دارد این شهرستان با وسعت 9/1170 كیلومترمربع 67/2 درصد مساحت استان را دارا است و از شمال به شهرستانهای بستان آباد و از مغرب به دریاچه ارومیه محدود است.

جغرافیای طبیعی شهرستان اسکو

اسكو منطقه ای ییلاقی با تپه ماهورهایی از بقایای آتشفشانهای سهند در دورانهای پیشین می باشد كنارهای دریاچه ارومیه در غرب مسطح و جلگه ای و هرقدر از غرب به شرق پیش رویم ارتفاع زمین بیشتر شده تا به قله های سهند كه پیوسته پوشیده از برف می باشد می رسیم. بنابراین اسكو به مناسبت واقع شدن در مسیر كوهپایه های سهند و برودت آن از یكطرف و بخارات و رطوبت دریاچه ارومیه از سوی دیگر دارای یكنوع آب و هوای ملایم و مرطوب می باشد. اگر بخش مركزی شهرستان اسكو را مبداء قرار دهیم هر قدر بطرف مغرب (دریاچه ارومیه) پیش رویم زمین سرازیر و هوا گرمتر و هر قدر بطرف مشرق كوههای سهند رویم زمین سربالایی و هوا خنكتر و سردتر می‌گردد. كوهستان سهند پس از سبلان یكی از بزرگترین و مهمترین برجستگیهای آذربایجان شرقی و از معروفترین كوههای آتشفشانی خاموش ایران است كه در 50 كیلومتری جنوب تبریز قرار دارد و سلطان داغی در شمال كوهستان سهند و در بخش مركزی شهرستان اسكو واقع شده است. این كوه بعد از قله جام داغی سهند و در بخش مركزی شهرستان اسكو واقع شده است. این كوه بعد از قله جام داغی سهند به ارتفاع 3710 متر و قوچ گلی سهند به ارتفاع 3700 متر سومین قله سهند محسوب می شود كه كه 3476 متر ارتفاع دارد این كوه یكی از كوههای مهم آتشفشانی سهند بوده كه در حدود ده میلیون سال پیش فعال بوده است و بعلت برودت هوا و انجماد و انقباض، توده سنگ ها بصورت ورقه ورقه درآمده اند.

آب و هوا: شهر اسكو در جنوب تبریز و در شمال كوههای سهند قرارگرفته و ارتفاع آن از سطح دریای آزاد حدود 1500 متر می باشد. این شهر به مانند سایر شهرهای آذربایجان دارای تابستان كوتاه و ملایم و زمستانهای سرد و طولانی می باشد. بارندگی آن بیشتر در فصول سرد سال بوده و تابستانهای آن خشك و گاهی با بارندگیهای رگباری می باشد متوسط بارش سالانه 288 میلی متر می باشد و بیشترین بارش ثبت شده در طول مدت آماری (1968 تا 1984)، 473 میلی متر در سال و كمترین بارش سالانه ثبت شده 192 میلی متر می باشد. بیشتر بارندگی های بهاره می باشد كه حدود 5/40% بارندگیها را شامل می شود كه در اوایل بهار بصورت باران و برف در اواسط بهار بارانهای مداوم می باشد از اواسط خرداد به بعد معمولاً بارندگیها قطع و خشكی یا كم بارانی تا اواخر شهریور ادامه می یابد بارندگیهای تابستان كه حدود 5% بارشها را شامل می شود بیشتر بصورت رگبارهای اتفاقی می باشد و در بعضی تابستانها ممكن است اصلاً بارشی روی ندهد بارشهای پاییزه كه حدود 5/25% بارندگیهای سالانه را شامل می شود از مهر شروع می شود و در اوایل بصورت باران و در اواخر پائیز بصورت باران یا برف ریزش می كند بارندگیهای زمستانه تا حدود 29% بارشهای سالانه بصورت برف می باشد.

پوشش گیاهی: شهرستان اسكو فاقد جنگل طبیعی می باشد و وضعیت مراتع شهرستان بشرح زیر
می باشد: الف) مراتع خوب 9500 هكتار كه كل تولید علوفه سالانه آن بطور متوسط 6308 تن كه برابر
24% كل مراتع شهرستان می باشد. ب) مراتع متوسط 28000 هكتار كه كل تولید علوفه سالانه آن بطور متوسط 8120 تن كه برابر 55% كل مراتع شهرستان می باشد. ج) مراتع فقیر 8500 هكتار كه كل تولید علوفه سالانه آن بطور متوسط 340 تن كه برابر 21% كل مراتع شهرستان می باشد.

 قابل ذكر است كه كلاً وسعت مراتع 46000 هكتار و كل تولید علوفه سالانه بطور متوسط 14767 تن می باشد كه درصورت اجرای برنامه های احیاء و اصلا مراتع، كل مراتع از قابلیت خوبی برخوردار می باشد.

منابع آب: منابع آب شهرستان اسكو عمدتاً از طریق منابع زیرزمینی تامین می گردد. شیوه رایج در این زمینه حفر و تجهیز چاههای عمیق و نیمه عمیق است اغلب بهره برداری زراعی با صرف هزینه های قابل ملاحظه قسمت عمده ای از نیاز آبی اراضی خودرا تامین و گاهاً نیز به آب فروشی اقدام می كنند. در ضلع شرقی دریاچه ارومیه شورشدن آب با سرعت تصاعدی در حال پیشروی است آبهای شور بطرف لایه های آبدار خشكی نفوذ و وضعیت نامطلوبی را بوجود می آورد و اگر این روند همین طوری پیش برود و موضوع بصورت جدی گرفته نشود آب و خاك منطقه كیفیت خودرا از دست داده و در امر زراعت و باغداری قابل بهره برداری نخواهدبود. بخش دیگری از منابع آب مورد استفاده، جریانات سطحی منطقه است كه عمده ترین آن رودخانه آجی چای و سرشاخه‌های آب می باشد. آب سرشاخه های شیرین این رودخانه در فصول پرآبی و براساس حقابه های موجود بین بهره برداران توزیع می شود. ضمناً جریان رودخانه آجی چای نیز در فصل بهار بدلیل مناسب بودن كیفیت آن برای مصارف كشاورزی مورد استفاده زارعین و بهره برداران حاشیه رودخانه قرارمی گیرد.

  تقسیمات کشوری شهرستان اسکو

شهرستان اسكو در گذشته یكی از بخشهای تابعه شهرستان تبریز بوده است. شایان ذكر است كه بخشداری اسكو در آذرماه 1321 شمسی تاسیس گردیده و قدمت و سابقه ایجاد و تاسیس بخشداری قبل از ارتقاء به سطح شهرستان بیش از 55 سال می باشد ضمناً قبل از فرمانداری شدن این شهرستان خسروشهر یكی از شهرهای تابعه بخش اسكو بود كه در سال 1376 همزمان با ارتقاء بخشداری اسكو به فرمانداری،خسروشهر و آبادیهای اسفهلان، لاهیجان، اسپس – قلعه چه و شیخ حسن از این شهرستان منتزع و پس از ارتقاء به سطح بخش به شهرستان تبریز الحاق گردید و شهر ایلخچی نیز به بخش ایلخچی تبدیل و هم اكنون یكی از بخش های تابعه شهرستان اسكو می باشد.

تعداد روستاهای شهرستان 40 پارچه آبادی می باشند كه 21 روستا تابع بخش مركزی و 16 روستا تابع بخش ایلخچی می باشند.

جمعیت

جمعیت اسکو برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی بالغ بر ۱۶٬۱۴۰ نفر بوده‌است که از این تعداد ۸٬۰۴۰ نفر مرد و ۸٬۱۰۰ نفر زن بوده‌اند. همچنین تعداد خانوارهای این شهر، ۴٬۹۲۸ خانوار بوده‌است. براساس همین سرشماری از مجموع ۱۶٬۱۴۰ نفر جمعیت ساکن اسکو، ۱۲٬۷۸۴ نفر باسواد و ۲٬۰۴۹ نفر بی‌سواد بوده‌اند.

پیشینه تاریخی شهرستان اسکو

محققان‌ اسکو را با اوشکایای‌ کهن‌ یکى‌ مى‌دانند. چنانکه‌ از مآخذ آشوری‌ بر مى‌آید، اوشکایا شهری‌ دارای‌ قلعه‌ بوده‌ که‌ در شرق‌ دریاچة ارومیه‌ و در دامنة کوه‌ سهند قرار داشته‌ است. محققان‌ معتقدند که‌ جایى‌ به‌ نام‌ اوشکایا در ناحیة خورخور که‌ در کتیبة اَرگیشتى‌ اول‌ در شرح‌ لشکرکشى‌ سال‌ دهم‌ وی‌ 77 ق‌ م‌ آمده‌ است‌، همان‌ اوشکایا در مآخذ آشوری‌ است‌. بر اساس‌ سنگ‌ نوشته‌های‌ متعلق‌ به‌ شاه‌ آشور سارگِن‌ دوم‌ 22 ق‌ م‌، در جریان‌ حملة وی‌ به‌ حدود اورارتو، اوشکایا که‌ در آن‌ هنگام‌ دژ مرزی‌ اورارتو بود، بدون‌ پیکار به‌ تصرف‌ آشوریان‌ درآمد و با شمار دیگری‌ از روستاهای‌ پیرامون‌ آن‌ به‌ آتش‌ کشیده‌ شد. پس‌ از آن‌ نامى‌ از اوشکایا در منابع‌ دیده‌ نمى‌شود. در دورة اسلامى‌، حمدالله‌ مستوفى‌ در نزهة القلوب‌ از اسکو به‌ عنوان‌ یکى‌ از آبادیهای‌ بزرگ‌ ناحیة باویل‌ رود و در کنار باویل‌، خسروشاه‌، میلان‌ و فسقندیس‌ نام‌ مى‌برد. در عالم‌ آرای‌ نادری‌ اسکو از نقاط آباد آذربایجان‌ معرفى‌ شده‌ است‌. در جنبش‌ مشروطه‌، مردم‌ اسکو در کنار مردم‌ تبریز با قوای‌ دولتى‌ و قزاقان‌ روس‌ به‌ مبارزه‌ برخاستند.

آثار تاریخی و نقاط دیدنی

روستای کندوان: یکی از روستاهای دهستان سهند می باشد که در 18 کیلومتری جنوب اسکو در دامنه سرسبز سلطان داغی و در 50 کیلومتری جنوب غربی تبریز واقع شده است. روستای تاریخی کندوان در دامنه شمالی ارشد داغی و قسمت غربی توده کوهستانی سهند در بخش شرقی دره آبرفتی قرار دارد.

آنچه به کندوان هویت باستانی داده وجود 117 خانوار و منزل مسکونی در درون توده‌های مخروطی و هرمی شکل صخره ای که روستاییان کندوان داخل این توده ها برای خود خانه مسکونی، آغل، انبار، کارگاه ایجاد کرده اند. وجه تسمیه کندوان به خاطر خانه های کندوئی شکلی می باشد که در دل صخره های کرانی کله قندی شکل تعبیه شده است و از خصوصیات این خانه هاست که هوای داخل آن در زمستان گرم و مطبوع و در تایستان خنک می باشد و درست برعکس بیرون که در این دهکده در تابستان مطبوع و معتدل و در زمستان و پربرف می باشد.

کوچه های دهکده کندوان در حقیقت همان شیارهای ناشی از جریان تخریبی آب های جاری است، خانه های صخره ای و سنتی کندوان از جنس لارها (Larha) و اینمبریست (Inembridt) است که در اثر مخلوط شدن مواد آتشفشان سهند با گل و لای حاصله از باران‌های سیل آسا به وجود آمده است و تپه های مخروطی و هرمی شکل بیش از 60 متر ارتفاع دارند که در درون هر مخروط بین دو یا چهار طبقه مسکن ساخته شده است که در اصطلاح محلی به این طبقات ( گیران – کران) می گویند.

درباره اوضاع معماری سنتی کندوان تعدادی از محققان و جغرافی دانان اعتقاد دارند که کندوان در ایران نظیری ندارد و نوع معماری آن از نوع معماری صخره ای است و چنین تعریف می کنند که معماری صخره ای، از نظر بازسازی بسیار پراهمیت تر از معماری معمولی است.

در معماری معمولی به وسیله مصالح ساختمانی آهک و گچ و خشت، هیات اصلی معماری را به وجود آورده اند. در معماری معمولی فضا نتیجه هیات اصلی و حجم ساختمان است در صورتی که در معماری صخره ای، عکس آن جریان دارد یعنی معمای از فضا شروع می‌شود. در مورد ایجاد طبقاتی به نام (کران) که خانه های کندوان در داخل این طبقات کنده شده نوع خاصی از معماری را به خود اختصاص داده است عقیده محققان چنین است.

معماری صخره ای روستایی کندوان در رابطه با کران های طبیعی و مناظر اطرافش دنیایی از زیبایی را آفریده است که در اثر فعل و انفعالات آتشفشاتی کوه سهند منظره ای بدیع، در یکی از خوش آب و هواترین نقاط آذربایجان ایجاد شده است که بیشتر به نظر خواب و خیال می آید.

ده ها واحد کران گوناگون چندتایی، جفتی، تکی، مخروطی، دوکی شکل یکی از مهم‌ترین مناظر طبیعی سرزمین ایران را مجسم ساخته است. بررسی های مربوط به نمونه شناسی یا تیپولوژی (Tipology) خانه های صخره ای کنداوان بررسی های مربوط که مهم ترین خصوصیت آن در ایجاد فضا پیروی اجباری از طبیعت و فرم ( کران ها)، در روستای کندوان کران ها عموماً دارای دو طبقه است و در بعضی موارد سه و حتی چهار طبقه نیز در آنها ایجاد کرده اند.

از طرفی وجود آب معدنی بسیار گوارایی که به عقیده پزشکان و مردم محل برای امراض کلیوی بسیار مفید و شفابخش است. وجود آب معدنی گوارا، خانه های صخره ای و مخروطی منحصر به فرد، دره سرسبز و خرم، آب و هوای بسیار مطبوع کوهستانی و وجود لبنیات مرغول و دلپذیر و عسل طبیعی از دیرباز روستای کندوان را مود توجه علاقمندان قرار داده است و محیط آرام بخش و سکونت شبانگاهی روستا توام با نسیم دلپذیری که از سهند زیبا می وزد.

یکی از چشمه ها که از اهمیت شایان و شهرت خاصی برخوردار است در نزدیکی روستای کندوان تحت عنوان چشمه آب معدنی کندوان ظاهر شده است جریان آب این چشمه دائمی بوده و تقریباً به طور یکنواخت می باشد. با این که در فصول پرباران تغییراتی در دبی چشمه به وجود می آید. آب دهی لحظه ای چشمه حدود نیم لیت در ثانیه است موقعیت دهانه چشمه به صورت کف دره ای و دو دهانه بوده و انتقال آب از حدود 10 متری به وسیله لوله پلیکا به منبع آب انتقال یافته و دارای مالکیت عمومی می باشد. درمان با‌ آب معدنی و به اصطلاح علمی کرونوتراپی، یکی از انواع معالجه به طریقه فیزیکی می باشد. اکنون آب چشمه معدنی کندوان یکی از موثرترین منابع طبیعی جهت از بین بردن سنگ کلیه شهرت پیدا کرده است.

قله سلطان داغی از کوهستان سهند یا زیارتگاه اسامه سپهسالار لشکر اسلام: کوهستان سهند پس از سبلان یکی از بزرگترین و مهمترین برجستگیهای آذربایجان‌شرقی و از معروفترین کوههای آتشفشانی خاموش ایران است که در 50 کیلومتری جنوب تبریز قرار دارد و سلطان داغی در شال غربی کوهستان سهند و در شهرستان اسکو واقع شده است این کوه بعد از قله جام داغی سهند به ارتفاع 3710 متر و قوچ گلی سهند به ارتفاع 3700 متر سومین قله سهند محسوب می شود که 3476 متر ارتفاع دارد این کوه یکی از کوههای مهم آتشفشانی سهند بوده که در حدود ده میلیون سال پیش فعال بوده است و به علت برودت هوا و انجماد و انقباض، توده سنگها بصورت ورقه ورقه درآمده اند. 

بقعه امامزاده اسکو: بر روی تپه‌ای در جنوب اسکو و مشرف به شهر واقع شده، گنبدی دارد آجری و بلند که چهار منفذ کوچک در چهر روی آن تعبیه شده است. در ورودی بقعه به دهلیز کوچکی باز می‌شود که راهی به درون بقعه دارد و یک ضریح چوبی کهنه روی قبر امامزاده نهاده اند. در کنار یکی از قبور سنگ طاق مانندی موجود است که تقریباً دو ثلث آن در خاک فرو رفته و مردم محل آنرا «سانجی داشی» و یا سنگ سرفه می گویند و معتقدند که بچه هایی که سیاه سرفه بگیرند اگر از زیر آن سنگ عبور کنند به جهت اینکه این سنگ دروازه اولیاء ا… بوده شفا پیدا می کنند و از جمیع امراض در امان خواهند بود.

 روستای عنصرود: یکی از اقراء پرجمعیت دهستان سهند می باشد که دارای طبیعت جذاب و سرسبز و چشمه های آب معدنی بوده که بعلت عدم راه دسترسی مطلوب آنطور که باید و شاید در سطح شهرستان و استان شناخته نشده است و نیاز به ایجاد و احداث راه مناسب به منظور توسعه صنعت توریسم دارد که در صورت ایجاد امکانات لازم و معرفی توسط ارگانهای ذیربط می تواند در توسعه اقتصادی و اجتماعی قریه مذکور و قراء همجوار خیلی موثر باشد.

پیرحیدر: مردی زاهد و گوشه نشین که بنوشته مرحوم آقای کارنگ … از سمنان به تبریز آمده بعد در اسکو سکونت گزیده است، مقبره او به همراه پسرش باباشکر الله در شرق محله سوسیان در روی تپه ای قرار گرفته و این منطقه بنام وی نامگذاری شده است، قبر پیر حیدر خاکی است و کتیبه ای ندارد و یا داشته از بین رفته است. وفات پیر حیدر در دوازدهم صفر 856 قمری در اسکو اتفاق افتاده است پائین تپه باغهای باصفاست و باغ خلیل اوف از آن جمله است و خلیل اوف که نامش حاج سیدرضا اسکویی و برادرش سید حسن بود هر دو فرزندان حاج خلیل و بانی دبستان برادران اسکویی در اسکو هستند.

 مزار الله بنده سی: بر فراز تپه ای بلند در جنوب شرقی اسکو بقعه ای وجود دارد که سابقاً گنبد خشتی داشته و اکنون فروریخته است در درون بقعه قبر سنگی ساده ای هست بدون نوشته و تاریخ فوت که قبر متعلق به پیر گمنامی است که او را الله بنده سی «بنده خدا» می گویند و قبر سنگی دیگری در بیرون بقعه وجود دارد که گوینده یکی از مریدان پیر است و مردم به صاحب این قبر هم مانند دیگر بقعه اعتقاد دارد و در روزهای متبرک به زیارت آن می روند و نذر می گویند.

مسجد پایتخت: درست در وسط دو محله علیا و سفلی اسکو واقع شده و مسجدی کوچک و آباد بدون ستون با دیوارهای عریض و طاق خشتی محکم و قدیمی بر روی دیوار جنوب مسجد سنگ نوشته مرمرینی بطول قریب یک متر و عرض شصت سانتیمتر وجود دارد. مضمون سنگ نوشته چنین است: قال الله تبارک و تعالی ان المساجد الله و لا تدعوا مع الله احداً وفق اله سبحانه و تعالی عبدالملتجی بوفور الطاعه راغمی حاجی عوض بن اخمد. بتجدید هذالعماره شریفه المبارکه بعد تخریبها. بحمدالله و سبحان و تمت به اهتمامه و جرز ذالک فی شهور سنته احد و سنین بعد الالف من الهجره النبویه و در حاشیه دست راست کتیبه عبارت «لااله الا الله» «محمد رسول الله» «علی والی الله». با همان خط و شیوه ثلث جلی بطور برجسته کنده شده است. از مضمون این سنگ نوشته برمی آید که این مسجد نیز در دوره استیلای رومیان یا بعبارت دیگر عساکر عثمانی مانند مساجد سایر بلاد آذربایجان تخریب شده و پس از مراجعت و و هزیمت آنان دوباره توسط یکی از ثروتمندان اسکو بنام حاجی عوض بن احمد در سال 1061 هجری قمری مرمت و تجدید بنا شده است.

مسجد جامع اسکو: این مسجد کمی بالاتر از مسجد پایتخت در کنار خیابان اصلی و میدان بزرگ اسکو واقع شده کف آن 2 متر از سطح خیابان بالاتر است. شش ستون سنگی و 12 گنبد ضربی آجری دارد سر ستونهایش سنگی می باشد. اهل محل تاریخ بنای مسجد را همزمان با تاریخ تجدیدبنای مسجد پایتخت می دانند. بهرحال مسجدی است آباد و خوش طرح ، مفروش دایر و نمونه زیبائی از سنگ معماری مساجد دوره شاهان صفویه.

 خصوصیات فرهنگی شهرستان اسکو

اهالی اسکو از اول مردمی فرهنگ دوست ودانش پرور بوده اند و هرگز تحت تاثیر خرافه سرایی های بعضی منفی بافان که در تحت سنگر تظاهر به دینداری مردم رااز کسب علم ودانش باز داشته اند ،قرار نگرفته اندو به همین مناسبت اولین مدرسه ی اسکو به طرزنوین در سال 1328هجری قمری در زمانی که درغالب شهر های بزرگ ایران نامی از مدارس جدید وجود نداشت و حتی در غالب آن مناطق تاسیس مدار س جدید را با چماق های تفکیر سرکوب میکردند به طور رسمی وبا استقبال گرم مردم افتتاح گردید.

اقتصاد

اسکو یکی از زرخیز ترین ومهم ترین مناطق کشاورزی ودامپروری وصنعتی آذربایجان میباشد.برگه ی زرد آلو وبادام وگردو وسایر ارقام صادراتی بخش اسکو از ممتاز ترین نوع آنهاست وسالیانه مقدار زیادی به عنوان صادرات به کشور های خارج حمل می شود وعلاوه بر آن انواع واقسام غلات و میوه جات وسیب زمینی و پیاز و انواع خشکبار وعسل و لبنیات در منطقه ی پربرکت اسکو به دست می آید وعلاوه بر تامین نیاز مورد مصرفی مردم آنجا مقدار زیادی نیز به شهر تبریز و سایر شهرستان های ایران وحتی خارج نقل می شود.

 صنعت

در قسمت صنعت نیز بخش اسکو از پیشرفته ترن مناطق آذربایجان است وصنایع تولید انواع پارچه وپتو وپوشاک ومحصولات ابریشمی وپارچه های حریر وبه خصوص کلاقه ای آنجا در ایران کم نظیر وشهرت جهانی دارد وقسمتی از صادرات این بخش را به داخل وخارج کشور تشکیل می دهد.

قسمتی از اهالی اسکو مردمی تجارت پیشه می باشند ودر این فن بصیرت زیادی دارندوکمتر اتفاق افتاده است که یک تاجر اسکویی متضررویا ورشکسته شود وبه علاوه در امر تجارت امانتی شایان تقدیر دارند ودر محاسبات تجاری مردمی خوش حساب هستند.  

وب سایت فرمانداری شهرستان اسکو





نوع مطلب : آذربایجان، 
برچسب ها : اسکو، آذربایجان،
لینک های مرتبط :


یکشنبه 10 تیر 1397 04:18 ب.ظ
Greetings, There's no dooubt that your blog mmay Ƅe һaving web browser compatibility рroblems.

Whеn I looк at yoսr site іn Safari, іt looks finee however
wһen opening іn Internet Explorer, іt has some overlapping issues.
I merely wqnted tto provide you ԝith a quick heads uρ!
Other tһаn tһat, wojderful blog!
دوشنبه 28 خرداد 1397 12:56 ب.ظ
I am curious to find out what blog system you're using? I'm
experiencing ѕome minor security issues ѡith my latest website and I woulԁ like tto find ѕomething more risk-free.
Ɗo уoս hаve any recommendations?
یکشنبه 27 خرداد 1397 01:40 ق.ظ
An interesting discussion is worth comment. І do believe that
үߋu sһould ѡrite more about this topic, it maу not bе а taboo
matter Ƅut usually people ԁon't talk about sucһ issues.

Ƭo the next! Best wishes!!
پنجشنبه 24 خرداد 1397 09:21 ب.ظ
Verry nice article. I absoⅼutely love this website. Stijck ԝith іt!
دوشنبه 7 خرداد 1397 06:26 ق.ظ

Great data, Kudos!
cialis ahumada cialis australia org compare prices cialis uk cialis 05 cialis tadalafil cialis online holland best generic drugs cialis pastillas cialis y alcoho cialis reviews cialis lowest price
دوشنبه 31 اردیبهشت 1397 11:02 ق.ظ
Genuinely no matter if someone doesn't know after that its up to other people that they will assist, so here
it happens.
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 07:06 ق.ظ

Thanks a lot, Ample stuff!

we use it 50 mg cialis dose cialis 20 mg best price il cialis quanto costa cialis farmacias guadalajara cialis tadalafil we like it cialis price cialis 5 mg scheda tecnica cialis alternative cialis vs viagra cialis for sale south africa
جمعه 7 اردیبهشت 1397 09:37 ب.ظ

Great forum posts, Kudos!
enter site natural cialis cialis cipla best buy cialis tadalafil cialis wir preise cialis patentablauf in deutschland cost of cialis cvs cialis 5 mg cialis 10 doctissimo cialis coupon cialis prezzo in linea basso
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 11:11 ق.ظ

Wow lots of superb info!
can i buy viagra at cvs buy tadalafil how to get viagra uk buy cheap viagra buy viagra online generic is buying viagra online safe online pharmacy order where can you buy viagra uk buy viagra using paypal online sildenafil uk
شنبه 4 فروردین 1397 01:52 ق.ظ

With thanks, An abundance of posts.

cialis italia gratis cialis soft tabs for sale cialis online nederland cialis super acti tarif cialis france cialis soft tabs for sale cialis 20 mg best price 5 mg cialis pharmacie en ligne preis cialis 20mg schweiz cialis prezzo al pubblico
دوشنبه 28 اسفند 1396 07:07 ق.ظ

Thank you, A lot of posts!

achat cialis en suisse cialis with 2 days delivery buy cialis uk no prescription buy original cialis cialis diario compra try it no rx cialis comprar cialis navarr legalidad de comprar cialis safe site to buy cialis online buying brand cialis online
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

علمی،فرهنگی،ورزشی،الکترونیک،ایران،اسکو،اس ام اس،جوک،ادبیات،شعر

مدیر وبلاگ : اسکویی
نویسندگان
نظرسنجی
سفر به کجا را بیشتر ترجیح میدهید







جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
قیمت طلا، ارز و سکه